Przegorzan kulisty - Echinops sphaerocephalus

Echinops commutatus L. - Przegorzan węgierski Przegorzan to rodzaj roślin z rodziny astrowatych (Asteraceae), do którego należy około 120 gatunków rosnących w południowej Europie, Azji i Afryce. Najczęściej są to dorastające do sporych rozmiarów byliny o charakterystycznych kulistych kwiatostanach.
Mają niewielkie wymagania siedliskowe. Zawartość wapnia wpływa pozytywnie na rozwój tych roślin.

W Polsce spotykamy 3 rodzime gatunki, z których największe znaczenie dla pszczelarzy ma  przegorzan kulisty.


Przegorzan kulisty (Echinops sphaerocephalus L.) VII, 800 kg/ha

Roślina dwuletnia należąca do przedstawicieli roślinności stepowej, naturalnie występującej we wschodniej części Europy oraz zachodniej Azji.
Dorasta do 2 m wysokości, ma też spore walory ozdobne (główka kwiatowa do 7 cm średnicy).
Można go siać pod płotem, gdzie rozmnaża się z samosiewu i nie daje się zagłuszyć chwastom.
Zakwita w połowie lipca (najwcześniej spośród przegorzanów) w drugim roku uprawy.
Przegorzan kulisty nektar wydziela najobficiej w temperaturze 25-30 °C. Bywa uprawiany specjalnie jako pożytek dla pszczół w zasiewach polowych, stanowiąc znakomity pożytek.

 




Przegorzan pospolity (Echinops ritro L.) VII -VIII, 450 kg/ha Echinops ritro L. - Przegorzan pospolity

 


Najbardziej miododajny spośród spotykanych w Polsce przegorzanów wieloletnich.
Przegorzan to w Polsce bardzo popularna wśród pszczelarzy roślina miododajna, głównie ze względu na to, że zakwita w okresie bezpożytkowym i jest mało wymagający. Doskonale radzi sobie z chwastami, nie trzeba się martwić, że zostanie przez nie zagłuszony.


Przegorzan węgierski (Echinops exaltatus Schrad., syn. E. commutatus Jur.) - bylina o kwiatach białych. Wydajność miodowa 410 kg/ha.

 

Echinops - nasiono

 

Wg badań Katedry Botaniki AR w Lublinie publikowanych w miesięczniku Pszczelarstwo w sierpniu zakwitają w kilkudniowych odstępach kolejno przegorzan kulisty, przegorzan węgierski, przegorzan pospolity i przegorzan ruski. Zazębianie się okresów kwitnienia przedłuża pszczołom letni pożytek nawet do połowy września. Zaletą przegorzanów jest obfite kwitnienie. Przeciętna liczba kwiatów na 1 m2 poletka przegorzanu kulistego (dwuletniego) sięgała 40 tys. (czyli 20 tys. w skali roku), węgierskiego 10-15 tys., a pospolitego i ruskiego 7-8 tys.